تاریخچه بازی

بازی هایی که به فراموشی رفت
محمد حسن سلیمانی
در میان بازی های قدیم کودکان قزوینی، می توان به ده ها بازی رسید که امروز نشان چندانی نمی توان از آنها در بازی های کودکان و نوجوانان یافت. بازی هایی چون: الک‌دولک، یه قُل دو قُل، بالا‌بلندی، توپ چرخی، تیله بازی، خاله بزغاله یا خاله جون خاله، خروس جنگی، زو، شاه‌ و وزیر، شمع گل پروانه، عمو زنجیرباف، قایم باشک، قلعه، کلاغ پر، گل یا پوچ، لی ‌لی، هفت‌سنگ، وسطی، آن تو با، گرگم به هوا، سرمه قطار، نقطه چین، اسم فامیل و …
علاوه بر این بازی ها که عموما در نقاط مختلف کشور متداول بود، بازی هایی نیز وجود داشت که در مناطق روستایی قزوین انجام می گرفت و این بازی ها نیز در گذار تغییر و تحولات اجتماعی و فرهنگی، به باد فراموشی سپرده شده اند؛ «جرنگ جرنگ» و «سنگ کرنو» دو گونه از این بازی هاست که از جمله بازی های سنتی روستای رزجرد قزوین به شمار می روند.
* جرنگ جرنگ: 
برای شروع این بازی حداقل به چهار نفر به عنوان بازیکن و یک عدد کمربند نیاز است در این بازی دو نفر به عنوان داور انتخاب می شوند و در مکان مشخصی می نشینند و رنگ خاصی را با هم دیگر در میان می گذارند، در حالی که  هیچ یک از بازیکنان شرکت کننده از آن رنگ اطلاعی ندارند پس از انتخاب رنگ توسط داوران، بازیکنان کنار یکدیگر و روبروی داوران در صفی می ایستد و جهت تشخیص رنگ با هم رقابت می پردازد یک سر کمربند در دست داور و سر دیگر آن در دست بازیکنی که قرار است رنگ را تشخیص بدهد قرار می گیرد و سوال و جواب ها به این صورت  مورد پرسش قرار می گیرد.
بازیکن می گوید: جرنگ جرنگ، داور می گوید اسب چه رنگ؟ بازیکن پاسخ می دهد: سفید. اگر بازیکن پاسخ اشتباه بدهد، باید سرکمربندی را که در دست دارد را به بازیکن بعدی بدهد و اگر پاسخ صحیح بدهد داور می گوید، بتراش، و در این میان بازیکنی که رنگ را درست تشخیص داده است می تواند با کمربند سایر بازیکنان را بزند و بازیکنان دیگر در صورتی که توانایی گرفتن کمربند را داشته باشند می توانند به زور و بازوی خود متوسل شوند و کمبرند را  از دست وی بگیرند داور نیز با گفتن کلمات «جو» و «گندم» به صورت مکرر می تواند حق زدن را از بازیکن برنده بگیرد و بازیکن برنده دیگر حق زدن بازیکنان دیگر را ندارد، اگر داور بگوید «جو» بازیکن برنده نمی تواند بازیکن را بزند و باید در یک جا بایستد و کمربند را بالای سر خود بچرخاند تا به بازیکنان دیگر اجازه ندهد به وی نزدیک شوند و کمربند را از دستش بیرون بکشند چنانچه داور بگوید «گندم»، دوباره می تواند بازیکن را بزند و با توجه به تشخیص داور بازی متوقف می شود و در این مرحله بازی به پایان می رسد و داوران با انتخاب رنگی دیگر مرحله بعدی بازی را آغاز می نمایند.
* سنگ کرنو: 
 برای این بازی به یک تکه سنگ به اندازه یک  گردو و کمی بزرگتر یا کوچکتر از گردو نیاز است در این بازی دو نفر که از همه بزرگتر هستند یارگیری  میکنند و یک نفر را نیز به عنوان داور «اوستا» انتخاب می نمایند افراد در گروه به صورت یکی در میان در یک صف قرار می گیرند و هر بازیکن بین و بازیکن حریف قرار می گیرد به طور مثال: آبی قرمز، قرمز آبی همه بازیکنان شرکت کننده به جز بازیکن اول و آخر صف  دست های خود را به پشت کمر برده و قلاب می کنند به طوری که سنگ داخل دست هایشان جای بگیرد، پس داور در طول صف شروع به حرکت کردن می کند و سنگ را در دست یکی از بازیکنان قرار می دهد اما رها نمی کند تا زمانی که بگویید: «سنگ کرنو وردار در رو» پس از گفتن این جمله سنگ در دست بازیکن قرار می گیرد و او باید تلاش کند طوری از صف به سمت بیرون فرار کند تا بازیکنان حریف که آماده هستند با ضربه پا وی را بزنند، نتوانند ضربه ای به او وارد کنند.
 چنانچه بازیکن با موفقیت از صف خارج شود گروه او به عنوان گروه برنده انتخاب می شوند و گروه بازنده باید بازیکنان گروه برنده را کول کرده و تا جایی که داور  مشخص نموده است برده و دوباره به محل بازی باز گردانند، بازی طبق همین روال تا زمان توافق گروه ها ادامه می یابد.

همه حقوق مادی ومعنوی، ازآنِ سایت نوپابان است.

سئو و باز طراحی: فاتکس